Waarom raakt mijn kind zo snel overprikkeld?

Op school gaat het goed, maar thuis ontploft je kind? Of raakt je kind snel boos, verdrietig of overprikkeld door drukte? Dan kan het zijn dat er gedurende de dag veel prikkels worden verwerkt. Sommige kinderen zijn gevoeliger voor prikkels dan andere. Wanneer de hoeveelheid prikkels te groot wordt, kan een kind dit laten zien in gedrag, emoties of lichamelijke signalen.

Met NEI kan worden onderzocht welke emoties mogelijk een rol spelen bij de spanning of overprikkeling van een kind.

Wat is overprikkeling bij kinderen?

Overprikkeling betekent dat een kind op een bepaald moment meer prikkels binnenkrijgt dan het goed kan verwerken. Prikkels kunnen geluiden, bewegingen, aanrakingen en geuren zijn, maar ook emoties, verwachtingen en sociale situaties.

Een schooldag kan bijvoorbeeld veel vragen van een kind. Het moet luisteren, samenwerken, stilzitten, omgaan met andere kinderen en voortdurend nieuwe informatie verwerken. Thuis kan de opgebouwde spanning er vervolgens uitkomen.

Daarom betekent een heftige reactie thuis niet automatisch dat er thuis iets misgaat.

Hoe herken je een overprikkeld kind?

Overprikkeling ziet er niet bij ieder kind hetzelfde uit. Het ene kind wordt drukker en bozer, terwijl een ander kind zich juist terugtrekt.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat je kind:

• snel boos of geïrriteerd raakt;
• veel huilt of sneller emotioneel is;
• drukker wordt of juist heel stil;
• slecht tegen geluid of drukte kan;
• moeite heeft met veranderingen;
• na school weinig meer wil;
• zich terugtrekt op een rustige plek;
• moeite heeft met inslapen;
• sneller ruzie maakt;
• klaagt over hoofdpijn of buikpijn.

Eén van deze signalen betekent natuurlijk niet meteen dat je kind overprikkeld is. Het gaat vooral om het patroon en om de vraag hoeveel last je kind ervan heeft.

Waarom ontploft mijn kind thuis?

Veel ouders herkennen het verschil tussen school en thuis. Op school lijkt hun kind rustig en aangepast. Eenmaal thuis komt alle spanning eruit.

Dat kan gebeuren omdat een kind zich gedurende de dag inspant om alle prikkels en verwachtingen bij te houden. Thuis is er vaak meer veiligheid en ruimte om los te laten.

Je kunt het vergelijken met een ballon die gedurende de dag steeds verder wordt opgeblazen. Op school kan je kind de spanning nog vasthouden. Thuis is soms maar een klein beetje extra nodig voordat de ballon te vol raakt.

Een boos kind kan dus soms vooral een kind zijn dat aan het einde van de dag ‘op’ is.

Is mijn kind hooggevoelig?

Overprikkeling betekent niet automatisch dat een kind hooggevoelig is. Sommige kinderen reageren van nature sterker op prikkels, terwijl bij andere kinderen bijvoorbeeld vermoeidheid, stress, veranderingen of een spannende periode een rol kunnen spelen.

Het is daarom niet altijd nodig om een kind een label te geven. Het kan al helpen om te kijken naar de omstandigheden waarin de overprikkeling ontstaat.

Wanneer gebeurt het vooral?
Welke prikkels lijken lastig?
Wat gebeurt er vooraf?
En wat helpt je kind om weer tot rust te komen?

Wat kun je als ouder doen?

Wanneer je merkt dat je kind overprikkeld raakt, kan het helpen om eerst de hoeveelheid prikkels te verminderen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• na school even rust en weinig vragen;
• een rustige plek waar je kind zich kan terugtrekken;
• voldoende slaap en ontspanning;
• niet te veel afspraken achter elkaar;
• vooraf vertellen wanneer er iets gaat veranderen;
• goed kijken naar signalen voordat je kind echt overloopt.

Ook kan het helpen om na een rustig moment samen terug te kijken.

Vraag bijvoorbeeld:

“Wanneer werd het vandaag te veel voor je?”

Of:

“Wat helpt jou om weer rustig te worden?”

Zo leert je kind steeds beter herkennen wat het nodig heeft.

Wat kan er onder overprikkeling liggen?

Overprikkeling heeft niet altijd een emotionele oorzaak. Toch kunnen emoties en ervaringen invloed hebben op hoe een kind spanning ervaart.

Een kind kan bijvoorbeeld extra gespannen zijn door:

• onzekerheid;
• angst om fouten te maken;
• veranderingen;
• problemen met andere kinderen;
• spanning rondom school;
• een gebeurtenis die indruk heeft gemaakt;
• moeite met verwachtingen of prestaties.

Soms is het daardoor niet alleen de hoeveelheid prikkels die lastig is, maar ook de spanning die een situatie oproept.

Hoe kan NEI helpen bij overprikkeling?

Met NEI kan worden onderzocht welke emoties of overtuigingen mogelijk verbonden zijn aan de spanning van een kind.

Bijvoorbeeld wanneer een kind steeds erg gespannen raakt in drukke situaties, maar niet goed kan vertellen waarom. Tijdens een NEI-sessie kan worden onderzocht welke emoties daarbij mogelijk een rol spelen.

Het doel is niet om ervoor te zorgen dat een kind nooit meer overprikkeld raakt. Het gaat om het onderzoeken van wat er mogelijk meespeelt en om ruimte te creëren voor meer rust en ontspanning.

NEI kan daarbij een aanvullende manier zijn om naar het gedrag en de emoties van een kind te kijken.

Je kind doet het niet expres

Wanneer een kind na school ontploft, kan het voor ouders soms voelen alsof het gedrag uit het niets komt. Toch kan er gedurende de dag al veel zijn opgebouwd.

Het helpt daarom om niet alleen te kijken naar het moment waarop je kind boos wordt, maar ook naar wat eraan voorafging.

Achter gedrag zit vaak een behoefte. Misschien heeft je kind op dat moment vooral rust, veiligheid, duidelijkheid of nabijheid nodig.

Wanneer is extra hulp verstandig?

Als je kind langdurig veel last heeft van overprikkeling, vaak lichamelijke klachten heeft, slecht slaapt, niet meer naar school wil of thuis en op school vastloopt, is het verstandig om dit te bespreken met een passende professional.

NEI kan aanvullend worden ingezet om naar emoties en spanning te kijken. Het vervangt geen medische of psychologische behandeling.

Van ‘lastig gedrag’ naar beter begrijpen

Een kind dat na school boos, huilerig of teruggetrokken is, doet dat meestal niet zomaar.

Misschien is je eerste gedachte:

“Waarom doet mijn kind zo?”

Je kunt ook proberen te kijken vanuit een andere vraag:

“Wat heeft mijn kind vandaag allemaal moeten verwerken?”

Door beter te leren kijken naar signalen van overprikkeling, kun je je kind helpen om eerder rust te vinden. En wanneer de spanning steeds terugkomt, kan het waardevol zijn om samen te onderzoeken wat er mogelijk onder ligt.

Herken je dit bij jouw kind en wil je onderzoeken of NEI hierbij kan ondersteunen? Neem gerust contact met me op.